Żelbet i jego zastosowanie w budownictwie jednorodzinnym
14.07.2007.

autor: Ewa Libiszewska 

    Mimo różnorodności materiałów budowlanych, w konkretnych przypadkach konstrukcje żelbetowe są praktycznie niezastąpione.
   Żelbet to beton wzmacniany stalą, która poprawia jego wytrzymałość na naprężenia rozciągające. W rezultacie otrzymujemy odporny na naprężenia, mróz i działanie wilgoci materiał budowlany, który w dodatku można wykonać metodą gospodarczą przygotowując mieszankę złożoną z cementu, żwiru, piasku, wody oraz ewentualnych domieszek, poprawiających jej właściwości, a następnie wylewając ją na uprzednio przygotowaną konstrukcję ze stali. Jednak żelbet posiada też wady, a jedną z największych jeśli chodzi o budownictwo jednorodzinne, jest bardzo niekorzystny, jeśli porównamy z nim inne materiały budowlane, współczynnik przenikalności cieplnej U, wynoszący dla 40 cm muru 2,469. Taki sam mur wykonany z cegły pełnej ma współczynnik, U=1,451. Nic więc dziwnego, że żelbet, choć stosunkowo tani, stosowany jest głównie przy stawianiu fundamentów.


    Żelbet najczęściej używany jest do stawiania ław fundamentowych. Dzięki wzmocnieniu konstrukcji stalą mogą być one węższe i cieńsze niż tradycyjne ławy betonowe wylewane z samego betonu. Sam proces jest dość prosty, cztery pręty stalowe o średnicy 12mm zamyka się strzemionami, dzięki którym mogą one przemieszczać się w czasie betonowania, a następnie na taką konstrukcję wylewa się beton. W rezultacie ława jest sztywniejsza, dzięki czemu nawet w przypadku nierównomiernego osiadania budynku na gruncie nie dochodzi do jej wygięcia i pękania ścian domu.

    Żelbet przydaje się także do wzmacniania fundamentów w przypadku budowy domu na słabym gruncie. W takich sytuacjach fundamenty sadowi się pośrednio, za pomocą tzw. studni lub pali żelbetowych, których zadaniem jest sięgnąć do położonej głęboko warstwy nośnej. Takie pale, rozmieszczane pod właściwym fundamentem co 50-100 cm, mają najczęściej średnicę powyżej 20 cm i sięgają nawet do 10 metrów w głąb ziemi. Aby je wykonać, wierci się otwór odpowiedniej głębokości, wkłada w niego zbrojenie i zalewa betonem. Biorąc pod uwagę sposób wykonania takiej konstrukcji, materiały budowlane inne niż żelbet nie wchodzą w rachubę.


    Oprócz stawiania fundamentów i konstrukcji pomocniczych, żelbet przydaje się też gdy budujemy podpiwniczony dom na gruntach spoistych. Dość często parcie wody gruntowej jest wtedy na tyle duże, że trzeba w piwnicy wykonywać specjalną podłogę, aby je zrównoważyć. Teoretycznie na każde 10 cm słupa wody powinno wtedy przypadać 5cm betonu, jednak dość często okazuje się, że taka podłoga byłaby bardzo gruba, a więc i kosztowna. Wtedy właśnie z pomocą przychodzi nam żelbet. Płyta z niego wykonana i zakotwiczona w ścianach piwnicy jest o wiele wytrzymalsza, a więc może być cieńsza. A gdy chcemy mieć pewność, że pomieszczenie będzie suche, możemy pokusić się o postawienie z żelbetu całej piwnicy jako monolitycznej konstrukcji, będącej tanią i skuteczną alternatywą dla budowania kosztownej izolacji przeciwwodnej.